Een vrouw die altijd boter bij de moeder van de verteller kwam halen, werd de toverheks genoemd. Mensen waren bang voor haar, maar ze deed niemand kwaad.
Vroeger had je toverheksen. Kinderen werden er van weggehouden. Ze zorgden ervoor dat de karn betoverd was en dat mensen slechte kaas maakten. Heksen zijn gevaarlijk, vooral bij zuivel en vlees.
De betoverde karn, dan kreeg je nooit boter. Een gloeiend ijzer moest je er indoen, dan liep die toverheks, die dat veroorzaakt had, die liep dan de volgende dag met een doek om haar hoofd.
In Gouderak werd wel eens gesproken van betoverde karn. Als ze zo de hele dag moesten karnen en de karn kwam maar niet af, zeiden ze dat er een heks in zat.
Als de karn niet af wou komen, dan zeiden ze wel dat de karn betoverd was. Het middel daartegen was een hand met zout erin. Toverkunst moest eerst overgedaan worden.
Als de karn niet wilde komen, zeiden ze dat de karn betoverd was. Dan werd er een geestelijke bij geroepen. De pastoor keek er dan in, maar dan was het weer over. Na zonsondergang moest je de karn binnenhalen.
Vroeger woonde in Nieuw Lekkerland een oude boer (D.). Mensen dachten dat al hun tegenslag bij hem vandaan kwam. Als mensen langs zijn huis moesten, renden ze altijd. D. betoverde karn en mensen geloofden ook dat hij zich in een kat kon veranderen.
Boer denkt dat de duivel de oorzaak is dat de kwaliteit van zijn boter achteruit is gegaan. Een duivelbanner raadt aan de botertonnen goed schoon te maken, spreekt een formule uit, waarna de macht van de duivel is opgeheven.
In sommige boerenhuizen hoort men ‘s nachts of 's avonds de karnmolen gaan. Dit komt meest voor in zeer oude huizen, waar gedurende misschien wel meer dan anderhalve eeuw honderdduizenden ponden boter met hulp van den karnmolen zijn gemaakt.…
Toen de karn niet wilde boteren heeft men er een gloeiende pook in gestoken. De karn werkte weer, maar de buurvrouw liep hierna rond met een verbrande arm.
De lavas of lubbestok werd door boeren voor de melkkelder geplant om heksen af te weren.
Op arme grond vond men wel eens een goedje dat eruitzag als boter, maar niet dezelfde eigenschap had. Dit was het werk van heksen.
Doorgaans worden oude…
Het karnen kan betoverd zijn: de melk schuimt dan de karn uit en de boterafscheiding blijft achter. Om dit tegen te gaan, kan een zakje kruiden van de duivelbanner in de karn gehangen worden. Om het te voorkomen, is het verstandig een zakje…
De dochter van een rijke boer is zo bijziend dat vrijers steeds op haar afknappen. Haar moeder bedenkt hoe ze een vrijer kan laten geloven dat ze goed ziet: ze zal een naald op tafel leggen en het meisje zal doen alsof ze deze ziet. De vrijer trapt…