Zoek in de Collectie

Johanna van Brabant reisde vanuit Brussel naar 's-Hertogenbosch. Ze verdwaalde in de duisternis en kwam in het moeras terecht. De boeren van de Westerwijk kwamen haar te hulp. Johanna schonk uit…

Trefwoorden: aandeel, afbranden, betalen, bliksem, blikseminslag, boeden, bunders, dankbaarheid, delven, dorp, dorpsregering, duisternis, gehucht, grondeigenaar, hectare, helpen, hertogin, hoeve, houten, hulp, hulpvaardig, inbreuk, inwoner, jaarlijks, koets, kruis, landgoed, landhoeve, losprijs, moeras, nagedachtenis, nood, opbouwen, ossen, regering, reiskoets, reizen, ruituig, schenken, schuldig, stelen, turf, vastbinden, vaste grond, vastgebonden, verdwaald, verkeren, vreemdeling, vrouw, vrubchtbaarheid, waarschuwen, waarschuwing, weghalen

Ossaart

sage uit 1833

Ossaart braadt 's nachts vissen in de as van een visser en deze legt op 'n keer paardemoppen op de haard, zodat de vissen van Ossaart vies worden en hij vloekend ervandoor gaat, maar hij wreekt zich…

Trefwoorden: as, avond, bekennen, binnenboord, binnenhalen, blank, braden, gloeiend, haard, hut, krabben, kuip, lood, morgen, nacht, netten, opening, oven, paardemoppen, plaaggeest, poets, schateren, spelen, uitlachen, uitwerpen, venster, verdwijnen, vissen, visser, vloeken, vuil, water, watergeest, wonen, wreken, zwaar

Ossaart

sage uit 1833

Een man ziet een gedaante, groter dan een eik, en gaat er met een grote boog omheen. Maar even later ziet hij een hond, zo groot als een paard, en wordt achtervolgd door 'n wit konijn; hij bevrijdt…

Trefwoorden: bang, bed, beest, beproefd, bereiken, bidden, buren, burgemeester, deur, dier, druppelen, eik, ezel, groot, herhalen, hoek, hond, hoofd, huis, hulp, jansevangelie, konijntje, korenveld, kruin, kruisweg, man, middel, mijl, ontmoeting, ontwijken, paard, schrikken, spook, st, tien, uitsteken, vals, verdwijnen, vervolgen, vinden, voorhoofd, weide, wit, zweet

De duivel en de menschen.

sage uit 1835

Een tovenaar besloot alle schatten op te sporen in Zeeland en kreeg tijdens zijn bezwering bezoek van een duivel met een ton vol goud, maar de tovenaar slaat het af. Als hij echter de volgende dag…

Trefwoorden: argwaan, bang, begraven, bemerken, beroemd, bewoners, bezweerders, bezweringen, bokspoten, drie, duivel, eilanden, geschiedenis, goudgeld, klooster, kusten, leven, mannen, middel, onweer, ophouden, schatten, storm, tijd, ton, tovenaars, toverboeken, toverij, toverkunst, verdwijnen, vergaan, vertellen, verzinken, vluchten, volhouden, voornemen, vreemde, vreselijk, vrienden, wegzeilen

Sint Willebrord.

legende uit 1838

Toen Willebrord op Walcheren kwam, sloeg hij het beeld van Mercurius, dat daar vereerd werd, stuk en de woedende wachter sloeg met zijn zwaard naar hem, maar de slag werd wonderbaarlijk afgeweerd,…

Trefwoorden: aanbidden, afweren, beeld, begraven, bewoners, bouwen, breken, dopen, drijven, eiland, gebod, getuige, gevaarlijk, God, goede, heilige, huizen, kapel, kerk, lage, landen, metgezellen, ontsteken, overlevering, scherp, schip, slaan, slag, tijding, twaalf, wachter, wegspoelen, wind, woede, zee, zwaard

Sint Willebrord.

legende uit 1838

Ook te Zoutelande heeft Willebrord gepredikt, en de mensen gedoopt in het Willebrordusputje, dat aan den voet der duinen ligt.

Trefwoorden: dopen, duinen, mensen, prediken, putje, voet

Zeelands oude gebouwen.

sage uit 1834

Volgens de sage heeft keizer Karel V het graf van Willem Beukelszoon, de uitvinder van het haringkaken, bezocht, aldaar een haring gegeten en een tombe voor hem gesticht in de St. Nicolaaskerk.

Trefwoorden: bezoeken, eren, gemeentehuis, graf, haringkaken, herinnering, keizer, opeten, sage, stichten, toewensen, tombe, uitvinden, volkskeizer, windwijzer, zaligheid, ziel

Wonderlijke teekenen.

sage uit 1834

Nauwkeurig vindt men in de kronieken de verschijning der kometen opgetekend als voorbode voor verschrikkelijke gebeurtenissen. Als voorbeeld een gedicht en twee voorvallen: op 29 augustus 1088 leek…

Trefwoorden: 1088, 1264, augustus, dood, draak, epidemie, gebeurtenis, gedaante, kroniek, maand, nacht, omen, onheilspellend, pest, ramp, ster, sterven, verdwijnen, verschijning, verschrikkelijk, voorbode, voorspellen, ziekte

Geen titel

sprookje uit 1832

Waarschuwing voor kinderen om niet als Roodkapje onvoorzichtig en ongehoorzaam te zijn. De wolf ligt in grootmoeders bed, verleidt Roodkapje om zich uit te kleden en bijt haar dood.

Trefwoorden: bed, bedriegen, bijten, doden, dood, gehoorzaam, grootmoeder, levensles, loppen, ongehoorzaam, onvoorzichtig, opeten, redden, uitkleden, verleiden, waarschuwen, wolf

Gods leidingen in het leven van de landbouwer Jannes den Besten

personal uit 1833

Jannes is al vanaf zijn kinderjaren overtuigd van zijn afvalligheid van God. Tegelijkertijd wil hij plezier in de wereld hebben nu hij nog jong is. Tot zijn twintigste leeft hij in zonden. Tot hij na…

Trefwoorden: bekering, bekeringsverhaal, bevindelijk, twijfel, wereld, zonde

2.17. Een man met den helm geboren

sage uit 1837

Man die met de helm geboren is ziet 's avonds een lijkstatie. Zijn voorspelling dat zijn zieke vrouw binnen drie dagen zal overlijden komt uit.

Trefwoorden: bezoeken, ding, dood, geboren, gevoel, helm, leven, lijkstatie, man, nachtverschijnsel, oog, rouwstatie, sterven, toekomende, vertellen, vlies, voorloop, vrouw, wonen, ziek, zien

De onsterfelijke Mensch.

sage uit 1836

Een Hollander wilde om de kaap varen tijdens een vreselijke storm. Toen het hem niet wilde lukken, riep hij: "God of de duivel, de kaap vaar ik om, al moest ik varen tot het laatste oordeel." En zo…

Trefwoorden: drie, duivel, eeuwen, gelukken, kaap, laatste, omvaren, oordeel, razend, roepen, storm, twee, varen, vreselijk, woede

Geen titel

sage uit 1836

De bestrijder van een monster wordt door de bewoners van het gebied tot hun heer verkozen. Het slot dat hij daar sticht noemt hij Gelre, naar het geschreeuw van het monster.

Trefwoorden: aanjagen, afstammen, angst, beest, bestrijden, dankbaar, doden, draak, gloeiend, heer, inwoner, kinderloos, kracht, mensen, mispelboom, monster, oog, oorsprongssage, opvolgen, overlijden, overwinnen, schreeuwen, slot, teisteren, verkoren, verscheuren, vertrekken, voogd, woede, zonen

Ossaart

sage uit 1833

Een man komt Ossaart in de gedaante van een paard tegen, maakt een omweg, ziet hem dan als hond en dan als wit konijn. Als hem dan als ezel ziet, holt hij hard weg.

Trefwoorden: badend, bangste, benauwd, etensborden, ezel, geest, geschiedenis, gloeiend, groot, grootvader, grote, hals, hek, hollen, hond, huis, jaren, jong, kerkhof, konijntje, kop, kruis, landweg, man, muur, ogen, ontlopen, oud, paard, plaaggeest, springen, streken, thuiskomen, vergeten, verschrikken, vertellen, voeten, watergeest, weg, zweet

Andere dooden die weerkeeren

sage uit 1835

Op een spookplaats hoorde men altijd verzuchten: "Waar zal ik hem neerleggen?" Op een dag zegt een dronkelap: "Leg 'm op de duivel z'n nek." Vanaf dan wordt de stem niet meer gehoord.

Trefwoorden: antwoorden, bemachtigen, dronken, duivel, grenssteen, groene, kermen, lachen, land, lucht, nachten, neerleggen, nek, sage, stem, stil, stormen, straatweg, vent, verbasterde, verlossen, vijver, voorbijgangers, vragen, zuchten

Spookdieren

sage uit 1835

Een spookhond wordt gezien.

Trefwoorden: bewoners, geregeld, hoef, spookhond, spooksel, straatje, verontrusten, vreemder

Friso.

sage uit 1833

De drie zonen van koning Adel werden verdreven en kwamen in de Noordzee terecht; een van hen, Friso, naar wie Friesland genoemd is, huwde zijn dochter met de koning der Cauchen en zij kregen 7 zonen,…

Trefwoorden: bevolking, blauw, brandend, dochter, doden, drie, dwingen, eeuwen, eilanden, geboorte, gouw, huwen, kiezen, koning, koninkrijk, kusten, land, mast, najaarsvloeden, oosten, oproer, pekton, plompenbladen, rijk, schepen, slecht, strijd, stromen, toenemen, trouw, uitstrekken, veld, verdedigen, verlaten, verliezen, veroveren, verwekken, wapen, zee, zeilen, zeven

Hengist en Horsa.

sage uit 1833

Twee koningen der Slaven, Hengist en Horsa, moesten het land verlaten en staken over naar Engeland, waar ze in dienst werden genomen door koning Vortigern, die huwde met Hengists nicht Roxina in ruil…

Trefwoorden: aanvallen, afstaan, belonen, beloven, bergdorpen, beschermen, betalen, bode, bouwen, dienst, doden, edelen, feestmaal, gebied, geheim, geleide, gevangennemen, gif, godsdienst, grenzen, heidenen, helpen, koningen, krijgers, landen, landstreek, liefde, maagd, naam, nicht, nieuwe, ombrengen, omspannen, onderhandelen, ongeloof, ontbranden, onttronen, ossenhuid, riemen, rijk, schepen, stad, steden, trouw, varen, verdrijven, verliezen, vernemen, vijanden, vlakte, volk, vreemdelingen, vriendschap, vrouwe, wapenen, wilde, wrede, zonen, zwaarden, zweren

Naamsverklarende Sagen. c. De Dorpen en Gehuchten: Kloetinge.

sage uit 1833

Verklaring voor de naam Kloetinge

Trefwoorden: 7, dorp, heerlijkheid, kluit, moeras, naamgeving, ontstaan, ophoging, vernoemen, zeven

Geen titel

sprookje uit 1830

Moeder waarschuwt Roodkapje om onderweg naar grootmoeder niet te treuzelen. In het bos komt ze een wolf tegen, vertelt dat ze naar grootmoeder gaat en waar ze woont. Terwijl Roodkapje vlinders vangt,…

Trefwoorden: bed, bezoeken, bos, gehoorzaam, grootmoeder, grote, kloppen, mandje, molen, mond, nabootsen, nadoen, ongehoorzaam, onvoorzichtig, opeten, tanden, treuzelen, vermoorden, verscheuren, vertrouwen, vlinders, waarschuwen, wafels, wolf

Geen titel

sprookje uit 1833

Moeder waarschuwt Roodkapje om onderweg naar grootmoeder niet te treuzelen. In het bos komt ze een wolf tegen, vertelt dat ze naar grootmoeder gaat en waar ze woont. Terwijl Roodkapje vlinders vangt,…

Trefwoorden: bed, bos, doden, gehoorzaam, grootmoeder, grote, kloppen, mandje, molen, nabootsen, nadoen, ongehoorzaam, onvoorzichtig, opeten, tanden, treuzelen, verkleden, vermommen, vermoorden, verscheuren, vertrouwen, vlinders, waarschuwen, wafels, wolf, ziek

DE NEVELHORSTSAGE

sage uit 1838

Kruisridder komt als spook terug naar zijn vrouws toernooi, wint haar, maakt zich om middernacht bekend en verzinkt met haar in de grond..

Trefwoorden: afscheidskus, doodshoofd, eed, grond, kloof, kruisridder, middernacht, overleden, schoonheid, sloten, strijdperk, verloving, verzinken, vestingen, wedstrijd

Gods leidingen in het leven van de landbouwer Jannes den Besten

personal uit 1833

Jannes is al vanaf zijn kinderjaren overtuigd van zijn afvalligheid van God. Tegelijkertijd wil hij plezier in de wereld hebben nu hij nog jong is. Tot zijn twintigste leeft hij in zonden. Tot hij na…

Trefwoorden: bekering, bekeringsverhaal, bevindelijk, twijfel, wereld, zonde