Zoek in de Collectie

dorp
5571
5571
Een leger, dat zijn kamp heeft opgeslagen op de heide bij Bergeijk, wordt door de vijand overvallen. Op hun vlucht werpen de soldaten hun brood in het nabije ven, dat sindsdien Broodven wordt genoemd.

Trefwoorden: beenderen, botten, brood, buurtschap, dorp, geraamte, gevecht, geweer, gooien, heide, hinderlaag, kamperen, leger, moeras, naam, oorlog, overval, platteland, roest, skelet, soldaat, soldaten, veen, veld, ven, verteerd, verteren, vijand, vlucht, wapen, weiland, werpen

Geen titel

sage uit 1933

dorp
5571
5571
In de omgeving van Bergeik is vaak een spookhond gesignaleerd door de inwoners. Het zou een grijze hond zijn, zonder poten, die over de grond zweefde. Vaak zou deze hond wandelaars vergezellen tot aan…

Trefwoorden: angst, angstig, avond, bed, beest, bunsing, dapper, dier, dorp, eikenbomen, eikenboom, eikenbos, geboren, geluk, grijs, groot, helm, hond, huis, mes, nacht, otter, poten, richting, schrik, schuilplaats, spoken, spokerij, spook, spookhond, straat, vangen, vergezellen, volgen, voorbijgangers, vriend, woning, zweven

Geen titel

sage uit 1933

dorp
5571
5571
In Bergeik kwam een man een dansende en springende haas tegen, die hij niet met een stok kon verjagen.

Trefwoorden: dansen, dorp, haas, hazen, heks, heksendier, hekserij, man, springen, stok, verjagen

2.1. Kaboutermannetjes

sage uit 1883

dorp
5571
5571
5571
5571
Omgang van dorpsbewoners met kabouters, wederzijdse hulp, macht van kabouters op verloop werkzaamheden en leven, hun woonplaats.

Trefwoorden: arbeid, bakken, bewoner, blinkender, boer, boerderij, boeten, brand, brood, dansen, dorp, dorpeling, dorsen, drank, gebeurtenis, gedaante, gereedschap, graan, graanmijt, granen, handvol, heks, heuvel, hoeve, hooi, houden, invloed, janken, kabouter, kaboutermannetje, kaboutervrouw, kat, lenen, loop, macht, mislukken, molen, nachtelijke, nieuwsgierigheid, noordwaarts, omgaan, onderaardse, ontsteken, ontvangen, ontwaken, oog, overlevering, overtuigd, rondedans, room, schatten, scherper, schuur, spijs, stro, tevreden, uitoefenen, vaatwerk, verhaal, verlies, veroorzaken, verrichten, vertellen, verzekeren, verzoek, vlot, vragen, vragende, vreemd, vriendelijk, vriendschappelijk, vuur, waarde, wassen, wederkerig, weigeren, weinig, welwillend, wonen, woning, zuiveren

2.20. De kaboutermannekens te Hoogeloon

sage uit 1892

dorp
5571
5571
Kabouters wonen in berg, werken soms 's nachts in de huizen, stallen of schuren in hun omgeving.

Trefwoorden: aard, arbeiden, berg, dorp, dwerg, dwergenstam, huis, kabouter, kaboutermanneke, kwade, land, nacht, noemen, omgeving, schuur, stal, stamgenoot, talrijk, wonen, woonberg

2.21. De tooveressen van Riethoven

sage uit 1892

dorp
5571
5571
In dorpen waar eerder veel toveressen woonden worden nog oudere vrouwen als heks gezien.

Trefwoorden: aanduiden, doodverven, dorp, geheim, heks, naam, toveres, verblijfplaats, vrouw

2.37. Kabouters te Luiksgestel

sage uit 1892

dorp
5571
5571
Kabouters doen het werk waar geld is neergelegd; er is eten klaargezet; eten in stukjes gesneden leer; merken dat iemand hen bekijkt, en degene wordt de ogen uitgestoken. Een boer krijgt 's nachts van…

Trefwoorden: arbeid, bakken, bergje, bespieden, bevallen, boer, boteren, brood, dienst, dood, dorp, dorsen, eerst, eten, fikkefak, gedruis, geld, geldstuk, genieten, graan, grafheuvel, heide, heidense, horen, huisbewoner, huisgenoot, huisman, inwoner, kabouter, karn, kijken, klaarmaken, koken, kost, leder, leer, leggen, nacht, naroepen, nuttigen, onhoorbaar, onzichtbaar, oog, openen, opzettelijk, plaats, schrikken, schuren, slapen, snijden, spijs, sprakeloos, stand, stem, stoken, stukje, tafel, uitblazen, verdwijnen, verlangen, verrichten, vertellen, verwachten, vinden, vlas, vloer, vuur, warm, water, werk, wonen, zeggen, zien, zolderspleet, zwengen, zwijgend, zwingelen

2.38. De Kaboutermannekens te Leende

sage uit 1892

dorp
5571
5571
Kabouters komen 's nachts arbeid verrichten; er staat eten gereed; een man mengt stukjes leer door de pap die ze opeten en toch gewoon hun werk doen. Soms nemen ze kinderen mee om te verzorgen, en…

Trefwoorden: arbeid, bakeren, bakken, bederven, bereiden, bergje, bewoner, brengen, brood, dorp, dorsen, dwerg, eerste, eten, fikkefak, gedienstigheid, geloven, gereedmaken, gewoonte, graan, huis, huisboer, ijver, kabouter, kabouterstem, kind, klaarzetten, kleding, kleren, klomp, komen, kwalijknemen, land, leer, luisteren, maal, meenemen, mengen, mest, mogen, morgen, nacht, nieuw, nuttigen, omgeven, onderaards, ongemerkt, opening, opmerken, ouders, pak, pap, prijzen, schouw, schuren, spijs, stal, stem, terugbrengen, verblijf, verdwijnen, verrichten, versleten, vertrekken, verzorgen, vloer, vlugheid, werk, wieg, wonen

2.45. Twee Bokkenrijders te Hechtel verbrand

sage uit 1892

dorp
5571
5571
Zoon van brouwer laat zich verleiden om met buren mee te gaan kaarten. Zij laten hem op het paard springen en vliegen met hem door de lucht naar een kasteel waar ze iemand willen vermoorden. De man…

Trefwoorden: aanduiden, aankomen, aanleggen, aanpakken, aanraden, aansteken, aanwijzing, achter, avond, behoefte, beschrijven, bespieden, bevinden, binnenrijden, blijdschap, bokkenrijder, boom, boosdoener, booswicht, brouwer, brouwerij, brouwerszoon, buiten, buurlieden, dag, deel, dorp, dorpsgenoot, dorpsplein, eisen, gaan, geestelijke, gelasten, gevangen, geven, heer, helpen, herberg, hoek, huis, huisgenoot, kaartspelen, kasteel, kerk, kerkdeur, klimmen, komen, laatstgekomene, landstreek, lang, lenen, lucht, man, meedelen, meegaan, misdaad, morgen, nagaan, natuurlijke, negenennegentigste, nemen, niet, onbekend, ontkomen, ontvluchten, openbaar, ouders, overnachten, paard, pastoor, plaats, plaatsen, reisgeld, reizen, schouw, slopen, springen, terugkeren, terugweg, tussentijd, vaderland, veinzen, verbergen, verbranden, vergaderen, vergeefs, vermoorden, vernemen, verongelukken, vertrekken, verzamelen, vliegen, voerman, vragen, vuur, weg, wereld, weten, woonstreek, zekerheid, zes, zeven, zien, zijn, zitten

2.47. Weerwolven te Bocholt

sage uit 1892

dorp
5571
5571
Na het verbranden van zijn riem is een man geen weerwolf meer.

Trefwoorden: band, bekend, boom, dorp, dragen, gaan, gelukkig, haardvuur, holle, komen, laat, leggen, man, middellijf, pakken, redden, riem, uitvoeren, verbranden, verhalen, voorzien, vuur, weerwolf, werk, werpen, zijn

2.56. Haas en vrouw te Valkenswaard

sage uit 1892

dorp
5571
5571
Dorpelingen zitten haas achterna, op de plaats waar waar men de haas meende te hebben gezien zit een vrouw die geen haas heeft gezien. De mensen menen dat de vrouw een heks is die zich in een haas…

Trefwoorden: achtervolgen, akker, angst, bemerken, buiten, dorp, dorpskom, gilde, graan, grote, haas, heks, kerk, komen, kuil, lopen, menen, nazitten, onthutst, plaats, springen, veranderen, verdwijnen, vluchten, volk, vrouw, zien, zitten

2.71. Vluchtende verschrikkers

sage uit 1892

dorp
5571
5571
Zeven jongen zijn van plan om de meisjes die 's avonds op weg naar huis zijn schrik aan te jagen door als geesten verkleed te gaan. Als ze merken ze dat er onverwacht en onopgemerkt een achtste…

Trefwoorden: aanjagen, achten, afspreken, afwachten, ander, bereiken, besluiten, bevangen, doel, dorp, duivel, eend, eenparig, gemak, geweerschot, gezelschap, grap, heg, hemd, huiswaarts, indruk, jager, jongedachter, jongeling, jongen, kleding, lopen, meisje, onafgesproken, ongemakkelijk, onopgemerkt, onthouden, onverwacht, plaatsen, richting, schrik, schrikaanjager, spinning, spinster, terugkomst, verdwijnen, verschrikker, vervolg, vlucht, vluchten, vrees, winteravondgezelschap, wit, zeven

2.87. Hoe het dorp Bakel in Peelland eenen naam kreeg

sage uit 1893

dorp
5571
5571
Het bestuur van het dorp dat nog geen naam heeft besluit een kalf naar boven te hijsen om het gras in de torenomgang weg te eten. Het kalf begint 'boak, boake, boak-el' te loeien als het naar boven…

Trefwoorden: bekijken, besluiten, bouwen, boven, bulken, dier, dorp, eten, genoegen, gras, grazen, groeien, hals, hangen, heiblok, heten, hijsblok, hijsen, kalf, kerk, krijgen, loeien, naam, naamsoorsprong, ogenschouw, omloop, onnozel, overheid, slaan, spits, toren, touw, trekken, zien