Zoek in de Collectie
- Action_administrative_area_level_2: Sittard-Geleen (verwijderen)
Zoekresultaten beperken
Itemtype
- Volksverhaal (31)
Trefwoorden
- kolenmijn (17)
- kompel (17)
- kompels (17)
- mijnen (17)
- mijnwerkers (17)
- mijn (16)
- mijnwerker (16)
- mijnbouw (13)
- ondergronds (7)
- dood (4)
- berggeest (3)
- duivel (3)
- ongeluk (3)
- sterven (3)
- wagen (3)
- andere wereld (2)
- appels (2)
- delen (2)
- erbij horen (2)
- gangen (2)
- geintje (2)
- gewoonte (2)
- grap uithalen (2)
- grappen (2)
- kabouter (2)
- koelgeest (2)
- koelstamp (2)
- mijngeest (2)
- mijnwagen (2)
- nacht (2)
- ongein (2)
- ontgroening (2)
- saamhorigheid (2)
- traditie (2)
- vrouw (2)
- weer (2)
- Limburgs (1)
- Noca Nola (1)
- aanbinden (1)
- avond (1)
- avondklok (1)
- baas (1)
- bang maken (1)
- bangmaken (1)
- bangmakerij (1)
- behoefte doen (1)
- beklemming (1)
- beladen (1)
- beneden (1)
- berg (1)
Maker / Verteller
- Dhr. Janssen (3)
- Eugenie Russel (2)
- Michel Donners (2)
- Hamers (1)
- Harie Philips (1)
- Jan Mathijs Maessen (1)
- Kluijtmans, Leonardus (1)
- Malherbe (1)
- Storcken, A. (1)
- Van Doorn-Basten (1)
- Zelis, A. A. (1)
Taal
- Standaardnederlands (26)
- Limburgs (9)
- Midden-Limburgs (3)
- Zuid-Limburgs (3)
- Brabants (1)
- Duits (1)
Type bron
- mondeling (28)
- vragenlijst (2)
- boek (1)
Subgenre
- sage (17)
- personal narrative (14)
Verzamelaar
- Hendrik Entjes (20)
- Jaap Brand (18)
- Coen Eggen (4)
- C. Kusters (2)
- Engels, G.G. (1)
- G.H. Linssen (1)
- Storcken, A. (1)
- Zelis, A.A. (1)
Plaats
- Geleen (20)
- Asten (2)
- Sweikhuizen (2)
- (1)
- Grashoek (1)
- Heerlen (1)
- Munstergeleen (1)
- Nuth (1)
- Sittard (1)
- Wessem (1)
Provincie(NL)/Gewest(BE)
- Limburg (29)
- Noord-Brabant (2)
Plaats van Handelen
- Geleen (3)
- Abshoven (2)
- Lutterade (2)
- Grevebich (1)
- Grevenbicht (1)
- Krawinkel (1)
- Munstergeleen (1)
- Sittard (1)
- Windraak (1)
Naam Overig in Tekst
- de heer Paulsen (2)
- staatsmijn Maurits (2)
- Boterpotskeubke (1)
- Catharina (1)
- Chef Ondergronds Bedrijf (1)
- Christus (1)
- Duits (1)
- Geleens (1)
- Hoensbroeks (1)
- Hongaarse (1)
- Jansen (1)
- Johan Hals Abschneiden (1)
- Johan de Rus (1)
- Kerkraads (1)
- MULO-diploma (1)
- Maas (1)
- Maastrichtenaar (1)
- Maurits (1)
- Napoleon (1)
- Nederlanders (1)
- Noca Nola (1)
- Oranje-Nassau mijn (1)
- Russische (1)
- Sint-Nicolaas (1)
- Tsjechische (1)
- Tweede Wereldoorlog (1)
- Viets (1)
- Zuid-Limburg (1)
- boven-de-Moerdijkers (1)
- de Eerste Wereldoorlog (1)
- de Tweede Oorlog (1)
- de Tweede Wereldoorlog (1)
- de heilige Daniël (1)
- de hond (1)
- het Geitje (1)
- houwer Valkenberg (1)
- ingenieur Frings (1)
- kolenmijn Rheinpreussen (1)
31 resultaten voor ""
- In de schuur begon om 12 uur 's nachts de zweep uit zichzelf te knallen. De paters hebben de schuur gewijd en toen hield het op. De zweep kon je niet weghangen, want hij kwam weer terug. Ook kon hij…
- 's Nachts na een ontmoeting met een zwarte kat kan een wagen, die niet zwaar beladen is, niet verder rijden.
- Koperen potten en pannen worden 's avonds buiten gezet en 's nachts voor etenswaar door kabouters gepoetst.
- De kolenmijn was een ondergrondse wereld waarin alles bijzonder vreemd was voor degenen die voor het eerst beneden kwamen. Mijnwerkers waren eraan gewend; het was hun wereld.
- Verteller spreekt over patroonheiligen in de mijnbouw. Eerst was dat Catharina en later, na de Eerste Wereldoorlog, werd dit de heilige Barbara.
- Verteller spreekt over ontgroening in de mijnen, de koelstamp, en grappen die mijnwerkers met elkaar uithaalden. Ook de paarden werden voor de gek gehouden.
- Een kolenlaag bevatte, naast steenkool, ook steen. Per laag werd bepaald hoeveel stenen je per wagen kolen naar boven mocht sturen. Bleef je daar onder dan kreeg je steenpremie, kwam je erboven dan…
- Geuren konden zicht ondergronds in de smalle gangen van de kolenmijnen snel en ver verspreiden, mede door het ventilatiesysteem. Geuren, prettige en minder prettige, bleven ook lang hangen.
- In de kolenmijnen werden wel dieren aangetroffen, maar die kwamen altijd van bovengronds, bijvoorbeeld een jonge merel die tussen het hout was gevallen. In sommige, minder diepe mijnen zaten muizen en…
- Het werk in de kolenmijnen vergde veel zelfstandigheid en inventiviteit van de kompels. Je werkt ondergronds, natuurkrachten zijn onvoorspelbaar en de situatie is elke dag anders. Voor veel…
- Verhaal over een paar typische gasten die in de kolenmijn werkten, zoals het Geitje en Johan Hals Abschneiden.
- Wanneer er veel vuurwormen als een bal bij elkaar zitten, dan noemden ze dat vroeger de vuurwolf of de vuurman.
- Uitdagen om briefje aan kruis op kerkhof te spijkeren; schrikken na tegenhouden doordat schort is meegespijkerd; sterven van schrik.
- Duivel bezoekt pastoor.
- Een blinde schaapsherder werkt zeven jaar lang aan een kunstwerk van heuvels en gangetjes. Zodra hij klaar is, sterft hij. Nog lang werd het kunstwerk van de herder bewaard en werd er niet overheen…
- De brief die een man van een deftige heer krijgt, raakt hij nooit meer kwijt.
- De vrouw van een mijnwerker voelt plotseling een hevige beklemming op het hart. Later blijkt dat haar man op dat moment door een ongeval in de mijn was overleden.
- Bangmaken bij halen van doodskop uit knekelhuis.
- Haas die steeds opduikt bij halen van vroedvrouw wordt naderhand in in verband gebracht met het overlijden van de zwangere vrouw.
- Onderaardse gangen.
- Spokerij is geluid van korf op de rug.
- Ondergronds in de kolenmijnen heb je allerlei geluiden, zoals het gekraak van houten stutten. Daar komt het idee van de berggeest vandaan. Kompels haalden grappen met elkaar uit en maakten elkaar bang…
- In de kolenmijn kon het een spelletje zijn om bijvoorbeeld iemands appel te pikken. Meestal verliepen dat soort spelletjes in kameraadschappelijke sfeer. Met elkaar delen was heel gebruikelijk. Je…
- Verhalen over werken in de kolenmijn. Ondergronds mocht je niet fluiten en in de liftkooi moest je stil zijn. Vrouwen in de mijn, dat kon eigenlijk niet. Hield je je niet aan de voorschriften, dan…
